Chế độ phụ cấp đặc biệt là một trong những chính sách quan trọng nhằm hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang đang công tác tại các địa bàn có điều kiện sinh hoạt khó khăn, xa trung tâm hoặc biệt lập. Việc nắm rõ ai được hưởng, hưởng bao nhiêu và cách tính như thế nào là cơ sở để đảm bảo quyền lợi chính đáng của người lao động cũng như giúp cơ quan, đơn vị thực hiện chi trả đúng quy định.
Đối tượng được hưởng phụ cấp đặc biệt
Theo Văn bản hợp nhất số 02/VBHN-BNV do Bộ Nội vụ ban hành ngày 22/01/2026, chế độ phụ cấp đặc biệt được áp dụng cho những người đang công tác, làm việc tại các địa bàn có điều kiện sinh hoạt đặc biệt khó khăn, điển hình như đảo xa đất liền, khu vực biên giới hoặc vùng có vị trí biệt lập, xa trung tâm. Đây là những nơi thường thiếu thốn về hạ tầng, dịch vụ xã hội, điều kiện đi lại cũng như cơ hội tiếp cận tiện ích đời sống, vì vậy Nhà nước có chính sách bù đắp nhằm hỗ trợ và động viên người lao động yên tâm công tác lâu dài.
Những người làm việc tại các khu vực đặc biệt khó khăn, gồm đảo xa đất liền và vùng biên giới, sẽ được hưởng phụ cấp đặc biệt bao gồm:
-
Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan, binh sĩ, chiến sĩ trong lực lượng vũ trang.
-
Cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đã được xếp lương theo bảng do Nhà nước quy định tại cơ quan Nhà nước và các đơn vị thuộc Quân đội Nhân dân, Công an Nhân dân và tổ chức cơ yếu.
-
Cán bộ, công chức, viên chức và lao động hợp đồng (kể cả đang trong thời gian tập sự) đã được xếp lương theo quy định, làm việc tại:
-
Cơ quan Nhà nước
-
Đơn vị sự nghiệp công lập
-
Các hội, tổ chức phi chính phủ được cấp có thẩm quyền thành lập
-
Xem thêm: Đề xuất 6 mức phụ cấp ưu đãi cho viên chức y tế, cao nhất 100% lương
Mức phụ cấp đặc biệt và cách tính phụ cấp đơn giản
Theo Văn bản hợp nhất 02/VBHN-BNV, phụ cấp đặc biệt được tính theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức lương hiện hưởng, thay vì quy định bằng một khoản tiền cố định. Mức lương dùng làm căn cứ tính bao gồm:
- Lương theo ngạch, bậc hoặc cấp hàm;
- Phụ cấp chức vụ lãnh đạo (nếu có);
- Phụ cấp thâm niên vượt khung (nếu có).
Đối với lực lượng vũ trang, việc tính hưởng có thể dựa trên lương hoặc phụ cấp quân hàm theo quy định hiện hành.
Tùy từng địa bàn cụ thể, người làm việc sẽ được áp dụng một trong 3 mức phụ cấp sau:
-
30% – áp dụng tại khu vực khó khăn;
-
50% – áp dụng tại khu vực khó khăn hơn;
-
100% – áp dụng tại địa bàn đặc biệt khó khăn, xa xôi, điều kiện sinh hoạt thiếu thốn.
Vì vậy, khi xác định quyền lợi, cơ quan và người lao động phải căn cứ vào nơi công tác thực tế của mình có tên trong danh mục hay không và được áp dụng mức bao nhiêu phần trăm.
Để thuận tiện áp dụng, có thể hiểu công thức chung như sau:
Phụ cấp đặc biệt = Mức lương làm căn cứ × Tỷ lệ % được hưởng
Ví dụ:
Một công chức có tổng mức lương làm căn cứ là 8.000.000 đồng/tháng, địa bàn nơi công tác được quy định hưởng 30%.
→ Phụ cấp đặc biệt mỗi tháng:
8.000.000 × 30% = 2.400.000 đồng.
Nguyên tắc tính thời gian hưởng và quy định chi trả phụ cấp đặc biệt
Bên cạnh việc xác định đúng đối tượng và mức phần trăm được áp dụng, người lao động cũng cần nắm rõ nguyên tắc tính thời gian hưởng để biết khi nào mình được nhận phụ cấp và khi nào sẽ bị tạm dừng. Đây là căn cứ quan trọng giúp các cơ quan, đơn vị thực hiện chi trả thống nhất, tránh tình trạng tính sai hoặc chi vượt quy định.
Theo hướng dẫn hiện hành, phụ cấp đặc biệt được thực hiện dựa trên thời gian làm việc thực tế tại địa bàn thuộc diện hưởng.
Trước hết, phụ cấp sẽ được trả cùng kỳ lương hàng tháng và tính theo đúng tỷ lệ phần trăm của nơi công tác đã được xác định trong phụ lục văn bản. Người lao động làm việc đủ tháng tại địa bàn thì được hưởng trọn mức phụ cấp của tháng đó.
Tuy nhiên, trong một số trường hợp, khoản phụ cấp này có thể không được tính hoặc tạm dừng, chẳng hạn như:
- Đi công tác, học tập hoặc làm việc ngoài địa bàn hưởng phụ cấp từ 01 tháng trở lên;
- Nghỉ việc riêng không hưởng lương;
- Không trực tiếp làm việc tại nơi được xác định là vùng đặc biệt khó khăn.
Ngoài ra, cần lưu ý rằng phụ cấp đặc biệt không dùng làm căn cứ để tính đóng hoặc hưởng bảo hiểm xã hội. Đây là khoản hỗ trợ thêm nhằm bù đắp điều kiện làm việc, chứ không phải là thành phần cố định trong tiền lương.
Việc tuân thủ đúng nguyên tắc này giúp đảm bảo sự công bằng giữa những người đang thực tế làm việc tại vùng khó khăn và những trường hợp tạm thời rời địa bàn.
Nguồn kinh phí thực hiện chi trả phụ cấp đặc biệt
Nguồn tiền để chi trả phụ cấp đặc biệt được xác định tùy theo cơ chế tài chính của từng cơ quan, đơn vị. Quy định này nhằm bảo đảm tính chủ động trong sử dụng ngân sách, đồng thời phù hợp với mức độ tự chủ của mỗi tổ chức.
Đối với cơ quan, đơn vị do ngân sách Nhà nước bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động, khoản phụ cấp đặc biệt sẽ được chi từ nguồn ngân sách được giao trong dự toán hàng năm. Các đơn vị có trách nhiệm lập kế hoạch, tổng hợp nhu cầu và thực hiện thanh quyết toán theo quy định tài chính hiện hành.
Trong khi đó, với đơn vị sự nghiệp công lập thực hiện cơ chế tự chủ hoặc có nguồn thu riêng, phụ cấp đặc biệt sẽ do đơn vị tự bảo đảm từ nguồn tài chính của mình. Việc chi trả vẫn phải tuân thủ đúng mức hưởng, đúng đối tượng và đúng thời gian theo hướng dẫn của văn bản.
Cách quy định này giúp phân định rõ trách nhiệm giữa ngân sách Nhà nước và đơn vị sử dụng lao động, đồng thời tạo điều kiện để việc thực hiện chính sách diễn ra minh bạch, thuận lợi.
Việc hiểu đúng các quy định về phụ cấp đặc biệt, tiền lương và chế độ đãi ngộ là kỹ năng quan trọng đối với bất kỳ ai đang hoặc chuẩn bị bước vào môi trường Nhà nước. Nắm chắc chính sách không chỉ giúp bạn bảo vệ quyền lợi của mình, mà còn là lợi thế lớn khi ôn thi và làm việc thực tế.
Xem thêm: Từ 1/7/2026: Cán bộ, công chức, viên chức sẽ được quản lý bằng số định danh cá nhân
Tại Công chức 247, bạn có thể tìm thấy hệ thống tài liệu ôn thi công chức, viên chức, bộ kiến thức về pháp luật – tiền lương – phụ cấp được cập nhật theo quy định mới nhất, cùng các khóa học hỗ trợ luyện thi, hướng dẫn hồ sơ và kinh nghiệm trúng tuyển. Bên cạnh đó, website còn liên tục đăng tải thông báo tuyển dụng công chức, viên chức trên toàn quốc, giúp bạn không bỏ lỡ cơ hội phù hợp. Đừng quên tải ngay app Công chức 247 qua App Store hoặc CH Play để nắm bắt thông tin về công chức, viên chức nhanh nhất!
Có thể thấy, phụ cấp đặc biệt là chính sách mang ý nghĩa thiết thực, góp phần bù đắp những thiệt thòi cho người làm việc tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Khi xác định đúng địa bàn công tác, mức phần trăm được áp dụng và thời gian làm việc thực tế, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang sẽ được đảm bảo quyền lợi minh bạch, thống nhất theo quy định của Nhà nước.
